Yazıçı Aqşin Yenisey müsəlmanlığın tarixi inkişafı, dinin cəmiyyətə təsiri və İslam dünyasının müasir elmlərlə münasibəti barədə tənqidi fikirlər səsləndirib.
Gununsesi.info–nun xəbərinə görə, Aqşin Yenisey hesab edir ki, müsəlmanlıq kainatın Tanrı tərəfindən yaradıldığına kütləvi inancın tarixdəki son böyük hərəkatlarından biri olub. Onun fikrincə, İslam meydana çıxanda dünyanın bir sıra inkişaf etmiş xalqları artıq Tanrı inancına sahib idi və müsəlmanlığın yayılması insanların özlərini inanan cəmiyyətin bir hissəsi kimi görmək istəyi ilə də əlaqəli idi.
Yenisey qeyd edib ki, İslamdan sonra dünyada Tanrı inancına münasibət dəyişməyə, xüsusilə inkişaf etmiş cəmiyyətlərdə dini ehkamlar şübhə altına alınmağa başlayıb. Müəllifin fikrincə, modern elmlərin meydana çıxması bu prosesi daha da gücləndirib, İslam dünyası isə elmi və texnoloji inkişaf baxımından geridə qalıb.
“Bu gün İslam dünyası teoloji və texnoloji baxımdan xristianlığın XV–XVI əsrini yaşayır”, – deyə Yenisey vurğulayıb.
Aqşin Yenisey dini inancların cəmiyyətdəki rolunu müzakirə edərkən dinlə bağlı bir sıra sualların cavabsız qaldığını bildirib. O, səmavi dinlərdə vəhy gətirən mələklərin cinsindən tutmuş, cəhənnəm inancının tarixi nəticələrinə, inkvizisiya tonqallarına və dinlərdə şeytan anlayışına verilən əhəmiyyətə qədər müxtəlif məsələlərə diqqət çəkib.
Müəllif həmçinin Türkiyədə “qul haqqı” anlayışının ictimai və akademik müstəvidə geniş işlədilməsini tənqid edərək, dini-əxlaqi dəyərlərlə real ictimai münasibətlər arasındakı ziddiyyətlərə işarə edib.
Yeniseyin fikirləri dinin tarixi, elmi düşüncənin inkişafı və müsəlman cəmiyyətlərinin müasir dünyadakı mövqeyi ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirir.
Elmar
