توافقنامه صلح اسرائیل و امارات متحده عربی پیامدهای گستردهای داشته است. در حالی که گفته میشد با این پیمان اسرائیل برنامه الحاق کرانه باختری را تعلیق کرده است، نتانیاهو اعلام کرد که این برنامه همچنان بر روی میز است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگران فلسطین عادیسازی روابط اسرائیل و امارات را «خیانت» به فلسطین خواند و وزارت خارجه ایران نیز آن را «حماقت» عنوان کرد.
روز گذشته، پنجشنبه ۲۳ مرداد / ۱۳ اوت اسرائیل و امارات متحده عربی اعلام کردند با کمک آمریکا به یک «توافق تاریخی» دست یافتهاند که منجر به عادیسازی کامل روابط دیپلماتیک بین دو کشور در خاورمیانه میشود. در پی این توافق گفته شد که اسرائیل موافقت کرده است برنامه الحاق کرانه باختری را تعلیق کند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل پنجشنبه شب در اظهارنظری درباره توافقنامه با امارات و تعلیق برنامه الحاق کرانه باختری گفت:
«موضوع الحاق بر روی میز باقی است و هیچ تغییری در برنامه من برای گسترش حاکمیت اسرائیل با هماهنگی با ایالات متحده وجود ندارد.»
نتانیاهو با تأکید بر اینکه دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا از اسرائیل خواسته است برنامههای خود برای الحاق کرانه باختری را به تعلیق بیندازد، افزود الحاق بدون حمایت آمریکا به پروژه حل و فصل مسائل «آسیب جدی» میرساند.
نتانیاهو از «دوره جدید در روابط بین اسرائیل و جهان عرب» و «تغییر چشمگیر وضعیت اسرائیل در خاورمیانه» سخن گفت و امضای سومین توافقنامه صلح بین اسرائیل و یک کشور عربی را «افتخاری» برای خود خواند و افزود:
«کشورهای عربی و مسلمان بیشتری وجود خواهند داشت که با ما به حلقه صلح خواهند پیوست. آنها هم میخواهند علیه نیروهای افراطی مبارزه کنند.»
امارات متحده عربی سومین کشور عربی و اولین کشور عربی حوزه خلیج فارس است که با اسرائیل رابطه فعال برقرار میکند. از زمان جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۶۷ میلادی تاکنون، تنها مصر و اردن با اسرائیل قرارداد صلح امضا کرده بودند.
براساس توافق صورت گرفته، اسرائیل و امارات روابط کامل دیپلماتیک برقرار و سفارتخانههای خود را در کشورهای یکدیگر دایر خواهند کرد. روابط اقتصادی دو طرف گسترش خواهد یافت و گردشگری و پروازهای مستقیم بین تلآویو و ابوظبی برقرار خواهد شد.
نتانیاهو گفته است که امارات همچنین میخواهد برای ساخت واکسن اسرائیلی علیه ویروس جدید کرونا سرمایهگذاری کند.
توافق اسرائیل و امارات متحده عربی با انتقاد شدید فلسطینیها روبهرو شده است. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین پس از یک جلسه اضطراری در رامالله خواهان برگزاری نشست فوقالعاده اتحادیه عرب و اجلاس فوری رهبران و گروههای فلسطینی شد.
محمود عباس «اعلام ناگهانی» توافق دو کشور را محکوم کرد و آن را «ضربهای به ابتکار صلح» و مواضع اتحادیه عرب خواند.
او در این باره گفت:
«این [توافق] خیانت به بیتالمقدس، مسجدالاقصی و ملت فلسطین و بهمعنای بهرسمیت شناختن بیتالمقدس بهعنوان پایتخت اسرائیل است.»
عباس همچنین خواهان احضار وزیر فلسطین در ابوظبی شد.
در همین حال، کلی کرافت، سفیر آمریکا در سازمان ملل، پس از توافق بین اسرائیل و امارات از سایر کشورهای عربی خواست تا از امارات پیروی کنند و به اسرائیل نزدیکتر شوند.
کرافت گفت با گذشت زمان، کشورهای دیگر «مزیتهای اقتصادی و سیاسی را که بین امارات و اسرائیل بهوجود میآیند» خواهند دید. جرد کوشنر، مشاور خاورمیانه رئیس جمهوری آمریکا و داماد ترامپ نیز در پاسخ به این سؤال که آیا بهزودی میتوان شاهد خبرهای مشابهی بود، گفت: «به نظر من در این زمینه بخت بسیار خوبی وجود دارد.»
در میان کشورهای عربی، بحرین و مصر از این توافق حمایت کردهاند.
جو بایدن، نامزد حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نیز از توافق میان اسرائیل و امارات متحده عربی استقبال و همزمان از برنامه اسرائیل برای الحاق کرانه باختری انتقاد کرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل نیز اظهار امیدواری کرد که این توافق به راه حل ایجاد دو کشور اسرائیلی و فلسطینی کمک کند.
وزارت امور خارجه ایران نیز جمعه ۲۴ مرداد با انتشار بیانیهای برقراری روابط دیپلماتیک میان امارات متحده عربی و اسرائیل را بهشدت محکوم کرد و این اقدام را «حماقت راهبردی» از سوی ابوظبی و تلآویو دانست و نوشت: «دولت امارات و دیگر دولتهای همراه باید مسئولیت تمامی عواقب این اقدام را بپذیرند.»
وزارت خارجه ایران همچنین افزود توافق صلح اسرائیل و امارات «منجر به تقویت محور مقاومت شده» و همبستگی علیه اسرائیل و «مرتجعین منطقه را به اوج خواهد رساند».
بیشتر بخوانید: