وحید عمر، مشاور ارشد رئیسجمهوری افغانستان در امور روابط عامه و استراتژیک، یکشنبه ۱۰ فروردین در واکنش به بیانیه طالبان، از این گروه خواست به جای بهانهگیری هیئتشان را برای شروع مذاکره تعیین کنند. طالبان شنبه ۹ فروردین در اطلاعیهای اعلام کرده بود «با تیمی وارد مذاکره میشوند که براساس توافقات انجامشده و معیارهای وضعشده تشکیل شود». همزمان اختلاف بین اشرف غنی و عبدالله عبدالله بر سر نتیجه انتخابات ریاستجمهوری افغانستان ادامه دارد.
در چنین شرایطی به نظر میرسد که فرآیند مذاکرات صلح بین نمایندگان طالبان و نمایندگان دولت افغانستان به درازا خواهد کشید و به بحرانهای سیاسی و اقتصادی موجود در کشور اضافه خواهد کرد. «زمانه» در این باره با ناصر فرزام، روزنامهنگار در کابل گفتوگو کرد. فرزام معتقد است که رهبران سیاسى باید اختلافها را کنار بگذارند تا یک حکومت قوی در افغانستان شکل بگیرد. این گفتوگو را در ادامه بخوانید.
زندانیان طالبان ـ عکس از آرشیو
■ شهزاده سمرقندی: همان طور که در خبرها و در بیانیه دولت آمریکا خواندیم یک میلیارد دلار از کمکهای مالی آمریکا به دلیل ناسازگاری دولت و اختلاف پیش آمده بین اشرف غنی و عبدالله عبدالله قطع شده است. این بحران مالی به کل وضعیت افغانستان تا چه حد صدمه خواهد زد؟
ناصر فرزام: از آنجاىی که افغانستان متکى به کمکهاى امریکا و سایر کشورهاى کمککننده است، طبعاً قطع کمکها تاثیرات منفى بر وضعیت اقتصادى، سیاسى و اجتماعى کشور دارد. زیرا بخش کلانى از بودجه افغانستان، بهویژه بودجه نیروهاى نظامى این کشور را کمکهاى خارجى تشکیل مىدهد.
ناصر فرزام، روزنامهنگار افغانستانی
■ اگر این اختلاف بین دو نماینده انتخابات اخیر حل و فصل نشود، چه تأثیری در جریان مذاکرات صلح با طالبان خواهد گذاشت؟
ــ: اختلافات سیاسى در درون نظام سبب خواهد شد تا پروسه صلح به شکل درست و اساسى عملى نشود. به عنوان مثال اختلاف نظر بر سر گزینش هیأت مذاکرهکننده از سوى حکومت افغانستان یکى از مواردیست که باعث شده گفتوگوهاى صلح به وقت و زمان تعیینشده انجام نشود، بر بنیاد توافق صلح میان امریکا و طالبان زندانىهاى طالبان به وقت معین آن آزاد نشوند، و گفتوگوى بیناـافغانی اغاز نشود.
■ آیا احتمال دارد که مذاکرات صلح با طالبان به هیج نتیجهای نرسد؟ در این صورت و با توجه به خروج نیروهای آمریکایی، آیا دولت افغانستان در فراهم کردن امنیت ملی در داخل کشور با مشکل روبهرو نخواهد شد؟
ــ: در صورتیکه توافق صلح به نتیجه نرسد، جنگ میان نیروهاى دولتى و مخالفان مسلح شدت خواهد گرفت، و وضعیت امنیتى در کشور بدتر خواهد شد.
■ سفر وزیر خارجه آمریکا، مایک پومپئو بینتیجه بود و او موفق نشد اختلاف بین اشرف غنی و عبدالله عبدالله را برطرف کند. آیا در داخل کشور از راهحلهایی برای حل این اختلاف سخنی در میان است؟
ــ: ظاهراً سفر پمپئو به افغانستان بىنتیجه خوانده شده است. اما او فشارهاى لازم را بر رهبران سیاسى حکومت افغانستان وارد کرد. قطع کمک یک میلیارد دلارى امریکا به افغانستان از مثالهاى زنده این فشار به حساب مىآید.
بعد از سفر پمپئو به کابل مذاکرات میان رییسجمهور غنى و عبدالله عبدالله از سر گرفته شده است. شمارى از شخصیتهاى سیاسى مانند استاد سیاف و حامد کرزى میان غنى و عبدالله میانجىگرى مىکنند. بِه تازگى مجلس نمایندگان افغانستان یک تیم میانجى را تعیین کرده است. این تیم در نخستین روز با عبدالله عبدالله دیدار کرده است. عبدالله و غنی آماده اند که برای همدیگر امتیاز قایل شوند. رییسجمهور غنى بخشى از قدرت سیاسى را به تیم عبدالله وعده داده است اما نقش اجرایى به وى نمىدهد.
در صورتیکه سران سیاسى اختلافهاىشان را کنار نگذارند، افغانستان شاهد یک حکومت قوى نخواهد بود و مشکلات چنین حکومت نسبت به حکومت وحدت ملى به مراتب بیشتر خواهد بود.