دولت غارتگر و توسعه اقتصادی

• اقتصاد سیاسی چیست؟
• درباره دولت چه دیدگاه‌هایی در اقتصاد سیاسی رایج است؟
• غارتگری از منظر اقتصاد سیاسی به چه معناست؟
• دولت غارتگر چه مشخصاتی دارد؟
• آیا چپاول‌گری تنها خصیصه دولت‌هایی چون دولت ایران است که مبتنی بر تبعیض و رانت‌خواری است؟
• چپاول‌گری در ایران چگونه عمل می‌کند؟
• تأثیر آن بر روی تولید و انباشت چیست؟
• چه تأثیری بر روی طبقات مختلف دارد؟
• به طول مشخص در ایران چپاولگری چه تأثیری بر روی فرودستان و همچنین طبقه متوسط به جا می‌گذارد؟

دکتر مهرداد وهابی، استاد اقتصاد در دانشگاه سوربن شمالی (پاریس) در چند جلسه آنلاین به این پرسش‌ها و موضوع‌های مرتبط به آنها می‌پردازد.

مهرداد وهابی:

در این گفتار ابتدا مفهوم اقتصاد سیاسی بطور کلی تشریح می شود، سپس در معنای اقتصاد سیاسی دولت از دو منظردرنگ خواهم کرد. دریچه اول نگاه رایج به دولت به مثابه مکمل بازار و تامین کننده کالاها و خدمات عمومی یا عرصه سازش نهادینه شده فیمابین طبقات متخاصم است. منظر دوم، دولت را وسیله ای برای تصاحب خصوصی منابع توسط عوامل شاکله دولت و یا گروه ها و طبقات اجتماعی حاکم در نظر می گیرد که این منافع خاص را به عنوان منافع عمومی جامعه معرفی می کند. علل و نتایج متضاد این دو دیدگاه از حیث «تامین امنیت» ، و همچنین  از جهت «غارت» یا اخذ رانت مطالعه می‌شود.

منابع برای مطالعه:

مهرداد وهابی در گفتگو با آرمین امید (سایت آسو): منطق نهادهای اقتصادی فرادولتی در ایران مبتنی بر غارت است

مهرداد وهابی: «درآمدی بر سمپوزیوم دولت غارتگر»، ترجمه سحر باقری، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شماره ۳۱۲–۳۱۳، زمستان-بهار ۱۳۹۹، صص ۳۸–۵۳ (دریافت به صورت فایل PDF)

VAHABI Mehrdad, 2016a, The Political Economy of Predation: Manhunting and the Economics of Escape, New York, Cambridge University Press.

VAHABI M., 2016b, « A Positive theory of the predatory state », Public Choice, Vol. 168, Issue 3-4, Sept, pp. 153-175.

VAHABI M., 2020a, “A theory of predatory welfare state and citizen welfare: the French case”, Public Choice, (avec Batifoulier Ph., et Da Silva N), vol. 182, issue 3-4, pp. 243-271.

VAHABI M. 2020b. “Introduction: a symposium on the predatory state”, Public Choice, vol. 182, issue 3-4, pp.  233-242.

---

جلسه نخست: طرح بحث

مقدمه: دو نگرش درباره اقتصاد سیاسی

نگرش اول: اقتصاد سیاسی بمثابه حوزه تولید ثروت

• اقتصاد کلاسیک: آدام اسمیت (۱۷۷۶) ، ژان باتیست سه (۱۸۰۴)
• اقتصاد نئوکلاسیک : لئون والراس (۱۸۷۴)
• کارل مارکس (۱۸۵۷ ، ۱۸۶۷) و نقد اقتصاد سیاسی
• پرسشها در مورد اقتصاد سیاسی غارت

◄ ویدئوی وبینار:

   https://bit.ly/webinar1zamaneh

---

جلسه دوم: اقتصاد سیاسی و موضوع غارت

موضوع‌ها

نقد نگرش اول و اقتصاد سیاسی غارت

• مختصات چهارگانه اقتصاد سیاسی بمثابه حوزه تولید و تخریب ثروت
• اقتصاد سیاسی غارت: سرمایه داری سیاسی پیش و پس از سرمایه داری صنعتی

◄ ویدئوی وبینار: 

https://bit.ly/webinar2zamaneh

---

جلسه سوم: بررسی موضوع غارت از منظر پندار عقلانیت بازار

 اقتصاد بمثابه روش مطالعه رفتار عقلائی آدمیان

• امپریالیسم اقتصادی در حوزه علوم اجتماعی، تعمیم دو فرضیه اقتصاد به دیگرعلوم
• تعمیم منطق بازار بر سایر شیوه های روابط اجتماعی
• پرسشها در مورد اقتصاد غارت

نتیجه گیری

◄ لینک شرکت در وبینار

---

جلسه چهارم: اشکال غارت در ایران

◄ لینک وبینار

https://bit.ly/webinar4zamaneh

برای مطالعه:

درنگی سنجشگرایانه درباره‌ی نئولیبرالیسم (مهرداد وهابی و ناصر مهاجر)

Vahabi, Mehrdad, 2012. “A Note on Backhouse and Medema: On Walras’ Contribution to the Definition of Economics,” MPRA Paper 42673, University Library of Munich, Germany. https://ideas.repec.org/p/pra/mprapa/42673.html

---

جلسه پنجم: دو نگرش درباره دولت و مفهوم تصاحب

در روز جمعه، ۵ اردیبشهت ۱۳۹۹ (۲۴ آوریل۲۰۲۰)

ساعت ۲۰:۳۰ به وقت ایران (۱۸ به وقت اروپای مرکزی)

برگزار خواهد شد.

◄ لینک شرکت در وبینار به زودی اعلام خواهد شد

وبینار به صورت هم‌زمان و زنده در سایت زمانه، توییتر، یوتیوب، تلگرام و فیسبوک زمانه در دسترس شماست.

پس از گفتار امکان پرسش و پاسخ فراهم است. ویدئوی هر وبینار پس از انجام در سایت زمانه گذاشته خواهد شد.

در زیر مطلب مربوط به این وبینار هم می‌توانید پرسش‌هایتان را به صورت کامنت وارد کنید.

جلسات بعدی به فاصله یک هفته خواهند بود.

---

وبینارهای پیشین

♦ ناصر مهاجر: کرونا از نگاهی تاریخی

♦ مراد فرهاد پور: بحران کرونا و منطق ادغام و انزوا