Moldovanın MDB-dən çıxmaq proseduru rəsmi olaraq 2027-ci ilin aprel ayında başa çatacaq.
Maraqlıdı, bu siyasi olaraq hansı nəticələri özündə ehtiva edir?
Moldovanın MDB-dən (Müstəqil Dövlətlər Birliyi) çıxış prosesinin 2027-ci ilin aprelində rəsmi olaraq tamamlanacaq olması postsovet məkanında mühüm geosiyasi dəyişikliklərin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Bu qərar təkcə texniki və hüquqi prosedur deyil, həm də ölkənin strateji istiqamətinin açıq göstəricisidir.
İlk növbədə, bu addım Moldovanın son illərdə sürətlə gücləndirdiyi Avropa yönümlü siyasətin məntiqi davamıdır. Xüsusilə Maia Sandu hakimiyyətə gəldikdən sonra rəsmi Kişinyovun prioritetləri arasında Avropa İttifaqına inteqrasiya əsas xəttə çevrilib. MDB isə, əksinə, daha çox Rusiya təsir dairəsi kimi qəbul olunur və bu təşkilatda qalmaq Moldovanın Qərbə inteqrasiya kursu ilə ziddiyyət təşkil edirdi.
İkinci mühüm amil regional təhlükəsizlik mühitidir. Ukrayna müharibəsi postsovet ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə ciddi təsir göstərib. Moldova üçün bu müharibə, xüsusilə də separatçı Dnestryanı region fonunda, Rusiya ilə bağlı riskləri daha aydın şəkildə ortaya qoydu. MDB-dən çıxmaq bu kontekstdə təhlükəsizlik və suverenlik baxımından məsafə saxlamaq cəhdi kimi izah oluna bilər.
Üçüncü aspekt iqtisadi və institusional uyğunlaşmadır. MDB çərçivəsində mövcud olan bəzi ticarət və hüquqi mexanizmlər Moldovanın Avropa İttifaqı standartlarına uyğunlaşmasına maneə yaradırdı. Bu baxımdan, təşkilatdan çıxış ölkəyə qanunvericilik və iqtisadi siyasətdə daha sərbəst manevr imkanı verir. Bununla yanaşı, qısa müddətdə bəzi iqtisadi çətinliklər, xüsusilə MDB bazarlarına çıxışın azalması istisna deyil.
Eyni zamanda, bu qərarın daxili siyasi təsirləri də nəzərə alınmalıdır. Moldova cəmiyyəti hələ də geosiyasi seçim məsələsində tam konsensus əldə etməyib. Ölkədə həm Avropa yönümlü, həm də Rusiya ilə yaxın münasibətləri dəstəkləyən siyasi qüvvələr mövcuddur. MDB-dən çıxış bu bölünməni daha da dərinləşdirə və daxili siyasi gərginliyi artıra bilər.
Nəhayət, beynəlxalq müstəvidə bu addım Moldovanın Qərb institutları ilə münasibətlərini gücləndirsə də, Rusiya ilə əlaqələrdə əlavə gərginlik yarada bilər. Moskva MDB-ni öz təsir alətlərindən biri kimi gördüyü üçün, bu cür addımlara siyasi və iqtisadi reaksiya verməsi ehtimalı yüksəkdir.
Yekun olaraq, Moldovanın MDB-dən çıxışı yalnız təşkilati dəyişiklik deyil, ölkənin geosiyasi orientasiyasının transformasiyasıdır. 2027-ci ilə qədər davam edəcək bu keçid dövrü həm risklər, həm də imkanlarla zəngin olacaq və Moldovanın gələcək xarici siyasət kursunu müəyyənləşdirən əsas mərhələlərdən biri kimi tarixə düşəcək.
Maqsud
